NỘI DUNG CHỮ HÁN KHẮC TRÊN CHUÔNG ĐỒNG TẠI CHÙA HƯNG QUỐC – SƠN LA

 

 

 

TS. Nguyễn Diệu Huyn

Khoa Ngữ văn  - Trường Đại học Tây Bắc

 

 

 

 

1. Trong các ngôi chùa, có một pháp khí không thể thiếu đó là chuông đồng. Phật giáo sử dụng chuông rất sớm bởi đó là phương tiện để tác động cũng như khai mở trí tuệ cho các hành giả đang tiến bước trên con đường giải thoát giác ngộ. Khi xây dựng chùa Hưng Quốc tại Trung tâm phật giáo tỉnh Sơn La (được khởi công xây dựng vào ngày 25/07/2015, tại thôn Bản Sằng, phường Ching Sinh, thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La) chuông đồng cũng được đúc kết và đã trở thành một biểu tượng linh thiêng trong chùa. Trên chuông đồng có khắc chữ Hán, đó là loại chữ được viết bằng hình khối ô vuông có nguồn gốc từ Trung Hoa. Do nhiu yếu tố chủ quan và khách quan khác nhau mà chữ Hán đã tồn tại và được sử dụng (từ thế kỷ I trước công nguyên đến thế kỷ thứ XIX ở Việt Nam) như một văn tự chính thống để truyn tải những nội dung liên quan đến tình hình kinh tế, chính trị, văn hóa, tư tưởng... trong đó có đạo Phật. Nhưng từ khi chữ Quốc ngữ được hình thành và đưa vào sử dụng, thì chữ Hán đã trở thành một loại văn tự khó hiểu và ít người biết đến. Vì vậy, bài viết Nội dung chữ Hán khắc trên chuông đồng tại chùa Hưng Quốc - Sơn La là quá trình phiên âm, dịch nghĩa  nội dung chữ Hán để người đọc có thể hiểu rõ nội dung văn bản cũng như đến gần hơn với không gian Phật pháp.

 

2. Chuông đồng có nhiu kích thước và sức nặng khác nhau, tùy theo nhu cầu cử hành nghi lễ mà chọn loại chuông cho phù hợp. Có 3 loại chuông thường dùng trong các tự viện là Đại Hồng chung; Báo Chúng chung; Gia Trì chung.

 

 

(Hình ảnh 1: Chuông Đại Hồng tại chùa Hưng Quốc – Sơn La)

 

Trong đó, Đại Hồng chung (chuông Đại Hồng): là loại chuông lớn. “Chuông này gọi là chuông u minh, thường đánh vào buổi tối từ 18h30 đến 19h (trước giờ kinh Tịnh độ). Buổi sáng thường là từ 3h30 đến 4h (trước thời công phu sáng). Đánh vào lúc đầu buổi tối có ý là nhắc nhở cơn vô thường nhanh chóng cho mọi người và đánh vào lúc sáng sớm là có ý thức tỉnh mọi người tinh tấn tu hành để chóng vượt ra ngoài vòng tối tăm đau khổ” [Dothocungviet.com].

 

Chuông  Đại Hồng tại chùa Hưng Quốc - Sơn La có 4 mặt, trên 4 mặt chuông đu được viết chữ Hán. Trên cùng 4 mặt có một chữ viết lớn tạo thành chữ Quốc Hưng chung tự (Chuông chùa Hưng Quốc). Dưới mỗi chữ lớn có hàng chữ nhỏ hơn. Các chữ được đọc theo chiu dọc, từ trên xuống dưới, từ phải sang trái. Cụ thể:

 

Dưới chữ quốc có hàng ch được viết lại chính văn, phiên âm và tạm dịch nghĩa như sau:

 

Chính văn:

:

Phiên âm:

Các viết:

Sơn La thắng địa

Hưng Quốc thin thiên

Tin niên sáng tạo

Vạn đại lưu truyn

Hồng chung dung chú

Phật đạo thời tuyên

Phúc lưu tư thổ

Nhân vị thiện duyên

 

Dịch nghĩa:

Nói rằng:

Sơn La là mảnh đất đẹp

Hưng Quốc là nơi để thin

Chùa mới được làm nên

Để lưu truyn muôn đời

Hồng chung được khuân đúc

Đạo Phật thời phát dương

Phúc được giữ đất này

Người nói v thiện duyên

 

Dưới chữ hưng có hàng chữ được viết lại chính văn, phiên âm và tạm dịch nghĩa như sau:

 

Chính văn:

 

: 越。自 矣。卷 佛。 寺。 , , 殿 也。 便 滿 ,   明。 記。 , 之。

 

Phiên âm:

 

Cái văn:Phật bản từ bi mỗi dĩ cứu khổ độ mê vi dĩ nhậm cố ngã Việt. Tự Lý Trần dĩ lai danh lam bảo sát xứ xứ hữu chi hỹ. Quyển duy Sơn La tỉnh Sơn La thị Ching Sinh phường Bản Sằng thôn chi cư dân tòng lai đôn hậu thuần phác, nam  phụ lão ấu tương thân tương ái thượng hòa hạ mục nhất tâm hướng Phật. Cận lai tân đắc Việt Nam trung ương Phật giáo hội quan tâm sáng kiến Phật tự nhất tọa danh viết Hưng Quốc thin tự. Thị tự dã, tọa tin đường sảng khải, Phật điện nguy nga khả vị thin thiên chi nhất thắng khái dã. Duy him pháp âm do khuyết thin cảnh vị nghiêm tư niên bản tự trụ trì khuyến mộ thập phương thiện tín trợ tư công đức mãi đắc xích động nhất thiên công cân ư thị trạch đắc kim thời nhị linh nhất ngũ niên thập nhất nguyệt cát nhật cưu công dung chú Hồng chung nhất quả. Nhất dã tiện thành công đức thập phương viên mãn phục nguyện, thập phương tam bảo tác đại chứng minh tự thử dĩ lai khấu chi giả giác ngộ chân cơ văn chi giả đa sinh thiện niệm như thử tắc tư chung chi công đức thiểu bổ hồ tai nhân thuật sổ ngôn dĩ ký. K sự cần vu chung thân dĩ truyn chi vĩnh cửu vân nhĩ, hựu tòng nhi các chi.

 

Dịch nghĩa:

 

Từng nghe: Cái gốc của đạo Phật là từ bi cứu khổ cứu nạn (con người) qua cơn mê đã trở thành nhiệm vụ từ xưa nơi đất Việt ta. Từ đời Lý Trần cho đến nay cảnh đẹp đất chùa nơi nơi đu có. Xem xét thấy thôn Bản Sằng, phường Ching Sinh, thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La cư dân đến đây ai cũng đôn hậu chất phác, nam nữ già trẻ cùng thân thiết yêu thương lẫn nhau trên dưới hòa thuận một lòng hướng Phật. Mới gần đây được sự quan tâm của Trung ương Hội Phật giáo Việt Nam đã đ xuất ý kiến xây dựng một ngôi chùa đặt tên là chùa Hưng Quốc. Tại ngôi chùa này, phía trước có từ đường cao ráo sáng sủa, điện Phật nguy nga có thể nói là một không gian thin tuyệt đẹp vậy. Chỉ nghĩ bởi pháp âm còn thiếu nơi cảnh thin đã làm cho nơi này chưa thực sự tôn nghiêm. Trụ trì tại chùa đã khuyến mộ thập phương quên góp công đức để mua đồng đỏ một nghìn cân và chọn được đúng ngày lành tháng 11 năm 2015 khéo léo đúc nên một quả Hồng chung. Tất cả mọi việc đu thuận lợi công đức được viên mãn, kính mong mười phương tam bảo làm chứng. Từ nay công đức của chuông nơi này thiếu thừa ra sao đu được nhân đó mà thuật lại mấy lời để ghi chép lại. Sự việc này giúp cho bản thân chuông lấy đó mà truyn lâu dài, lại cũng theo đó mà ghi chép.

 

Dưới chữ chung có hàng chữ được viết lại chính văn, phiên âm và tạm dịch nghĩa như sau:

 

Chính văn:

 

南無阿彌陀佛

 

南無阿彌陀佛

 

Phiên âm:

 

Nam mô A Di Đà Phật 

 

Nam mô A Di Đà Phật 

 

Dịch nghĩa:

 

Nam mô A Di Đà Phật

 

Nam mô A Di Đà Phật 

 

Dưới chữ tự có hàng chữ được viết lại chính văn, phiên âm và tạm dịch nghĩa như sau:

 

Chính văn:

 

日。

 

明。

 

述。

 

Phiên âm:

 

Phật lịch nhị thiên ngũ bách ngũ thập bát thiên tuổi thứ Ất Hợi thập nhất nguyệt cát nhật. Nam mô công đức lâm Bồ Tát tác đại chứng minh. Bản tự trụ trì Thượng tọa thích thanh quyết mộc thủ bái thủ cẩn thuật.

 

Dịch nghĩa:

 

Phật giáo đã trải qua 2558 năm tuổi cho đến ngày lành tháng 11 năm Ất Hợi. Nam mô tấm lòng công đức to lớn được Bồ Tát chứng minh. Trụ trì tại chùa Thượng tọa Thích Thanh xin tắm gội chắp tay kính cẩn trình bày.

 

3. Từ quá trình minh giải chữ viết trên chuông đồng tại chùa Hưng Quốc, chúng ta có thể biết được lý do đúc chuông và ý nghĩa của chuông tại chùa Hưng Quốc. Trong đó ghi rõ: địa điểm đặt chuông là thôn Bản Sằng, phường Ching Sinh, thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La; ngày đúc Hồng chung là ngày lành tháng 11 năm 2015; trọng lượng của chuông là 1000kg đồng đỏ. Đến nay, khi đến thăm cảnh chùa, chúng ta có thể thấy Đại Hồng chung được treo ở vị trí cao ráo khoáng đạt. Chuông đồng đã thể hiện được nét tôn nghiêm và là biểu tượng linh thiêng dẫn dắt hành giả đến với không gian Phật pháp. Những nội dung phiên âm, dịch nghĩa trên không tránh khỏi những hạn chế và thiếu sót nhất định. Nhưng bài viết mong muốn góp phần vào công tác giới thiệu, quảng bá Trung tâm hành chính văn hóa Phật giáo tỉnh Sơn La để du khách thập phương khi đến Sơn La không thể bỏ qua một địa điểm du lịch hết sức độc đáo và linh thiêng này.

 

 

 T. J. Logan Jersey