KINH NGHIỆM HỌC VÀ LÀM BÀI THI MÔN LÍ LUẬN VĂN HỌC

Nguyễn Thị Nhung - K52 ĐHSP Ngữ văn

 

Có câu nói rằng:Con đường ngắn nhất để vượt qua mọi khó khăn là phải đi xuyên qua nó. Học chuyên nghành Ngữ văn không phải là một việc dễ dàng và việc hiểu, tiếp thu, vận dụng tốt các kiến thức môn Lí luận văn học cũng không hề dải thảm đỏ. Vậy bạn đã chinh phục tri thức văn chương cũng như kiến thức môn Lí luận văn học như thế nào? Bạn đã có được phương pháp học tối ưu chưa? Đúc rút những kinh nghiệm của bản thân suốt quá trình học tập  môn Lí luận văn học  tại khoa Ngữ văn, Trường ĐH Tây Bắc, tôi xin báo cáo về những kinh nghiệm học và làm bài thi môn Lí luận văn học để các bạn cùng tham khảo.Bài báo cáo của tôi gồm 7 mục

1. Ý thức vai trò của môn Lí luận văn học.

          Bộ môn Lí luận văn học ở nhà trường ĐHSP có nhiệm vụ bồi dưỡng cho sinh viên khoa Ngữ văn , quan điểm nghệ thuật  Mác_Lênin và đường lối văn nghệ của ĐCS Việt Nam, cung cấp cho sinh viên những kiến thức kết tinh qua một hệ thống khái niệm cơ bản mang ý nghĩa khái quát về văn học. Nó đặt cơ sở  bước đầu cho sinh viên trong việc học tập các bộ môn lịch sử văn học và phương pháp dạy học văn , góp phần tạo tiềm lực cho sinh viên sau khi ra trường  có thể giảng dạy tốt môn văn học ở trường phổ thông, đồng thời tiếp tục tự học để nâng cao trình độ văn học nói chung.

          Vậy thì học tốt môn Lí luận Văn học sẽ tạo một bước đệm rấtvững chắc  trong quá trình học  SP chuyên ngành Ngữ văn và công việc nghiên cứu sau này. Cho nên, các bạn phải ý thức được tầm quan trọng, vị trí vai trò của nó và có sự quan tâm đúng mực với môn Lí luận văn học.

2. Lập kế hoạch học tập.

          Làm việc gì cũng phải có mục tiêu, khi xác định được mục tiêu sẽ quyến định đường đi của mình.Ngay khi bước vào từng học phần của môn bộLí luận văn học, bạn phải đặt ra mục tiêu, kết quả học tập, từ đó ban sẽ có ý thức học và biết phải làm gì, làm như thế nào để được kết quả mong muốn.

3. Phương pháp đọc sách

          Đã học văn thì  chúng ta cần đọc rất nhiều sách. Nhưng đọc sách ở từng môn lại khác nhau. Như học môn Văn học Pháp, ta phải tập chung vào những tác phẩm văn học của các tác giả Pháp. Học môn Văn học Trung Quốc, ta phải tìm tài liệu về Văn học Trung Quốc...Còn Lí luận văn học  thì không! Nó đòi hỏi đọc sách nhiều hơn thế , nó bao hàm các tác phẩm : đông, tây, kim, cổ...Bạn đọc càng nhiều thì nguồn tài liệu phục vụ  cho việc học và thi càng phong phú.

VD: Khi học đến mqh của hệ thống hình tượng, bạn đọc nhiều thì sẽ lấy được rất nhiều dẫn chứng cho các mqh: Đối lập, tương  phản, bổ sung. Và khi làm bài thi bạn đưa vào càng nhiều dẫn chứng thì điểm càng cao.

          Có rất nhiều bạn chia sẻ rằng không thể tập chung vào đọc sách quá 30p. Thật ra đọc sách cũng có phương pháp riêng:

          Thứ nhất: Bạn nên tắt điện thoại khi đọc sách. Điều này giúp bạn tập chung  100% vào nội dung sách. Từ đó bạnsẽ hiểu và cảm được cái hay, cái đẹp của tác phẩm, hứng thú đọc sách xuất hiện.

          Thứ hai: Hãy hạn chế tối đa vừa nằm, vừa đọc sách. Với tư thế này bạn rất dễ buồn ngủ và có hại cho mắt.

          Thứ ba: Bạn hãy tự đặt ra thử thách cho bản thân như:  Đố mình đêm nay đọc xong được quyển sách này . Khi thực hiện thử thách này bạn đã hoàn toàn sống trong tác phẩm, không ngắt quãng, không có sự tác động của bên ngoài tự nhiên bạn sẽ đọc sách với sự ham mê tuyệt đối.

Điều cuối cùng, trước khi đọc sách bạn phải xem xét thật kĩ nguồn gốc của sách. Hiện nay, thị trường sách rất phức tạp, sách in lậu, in sai, in lỗi rất nhiều. Nên nghiên cứu  kĩ để không phí thời gian và tiền bạc.

4. Phương pháp ghi chép.

          Có câu châm ngôn rằngTrí nhớ siêu phàm tới mấy thì giấy trắng mực đen vẫn hơn . Vì vậy đọc sách phải biết kết hợp với ghi chép.

          Về phương diện ghi bài trên lớp:

          Ta hãy cố gắng ghi tốc kí,thu lượm được càng nhiều kiến thức càng tốt. Đây sẽ là nguồn tài liệu vô giá cho việc tự học. Đôi khi kiến thức trong giáo trình rất hàn lâm, trí nhớ thì là không thế copy toàn bộ lời cô giảng, vì vậy đừng nên quá cố gắng vở sạch chữ đẹp, điều này không cần thiết cho sinh viên đại học.

Về phương diện ghi bài tự học:

          Đối với môn văn,không chỉ ghi bài trên lớp mà cần phải ghi mọi lúc mọi nơi. Văn học bắt nguồn từ cuộc sống, vậy nên nó sẽ bao hàm rất nhiều điều khiến ta suy ngẫm. Đó là những bài thơ hay vô tình đọc được trên một tờ báo hoặc một đoạn văn đặc sắc trong một cuố tiểu thuyết, hay truyện ngắn. Chắc chắn trong quá trình khám phá, chứng minh các kiến thức lí luận bạn sẽ cần huy động đến nó. Là sinh viên khoa Ngữ văn bạn nên có một cuốn sổ tay văn học cho riêng mình.

          Học Lí luận  văn học không chỉ học các lí thuyêt rồi chứng minh bằng các thành tựu văn học. Đôi khi bạn phải đưa ra quan điểm của minh trước những kiến thức ấy. Vì vậy viết nhật kí cũng giúp ích cho bạn rất nhiều trong cách triển khai, thể hiện quan điểm cá nhân.

5. Phương pháp tự học.

          Việc học trên lớp là điều tất yếu, nhưng chúng ta đang theo học chương trình đào tạo theo tín chỉ, vì vậy việc tự học là chủ yếu. Không khó để đạt được hiệu quả tối ưu khi có một phương pháp tự học tốt.

          Ở đây tôi xin lấy các món ăn để nói đến các phương pháp của mình:

          Thứ nhất là băm nhỏ sào kĩ:

Các bạn đừng bao giờ chờ sắp thi rồi mới học, hay gộp chung nhiều bài học cùng một lúc. Điều này gây áp lực rất lớn cho trí não. Ta hãy chia nhỏ từng bài để học, bạn sẽ thấy hiệu quả ngay.

          Trước khi lên lớp học bài mới, bạn phải đọc giáo trình trước, những gì không hiểu sẽ đánh dấu lên lớp hỏi cô giáo, hoặc bạn tự tìm hiểu. Đừng nản trí khi bạn có quá nhiều điều không hiểu. Hãy chịu khó tìm tòi, khi bạn đã chinh phục được những kiến thức đó, bạn sẽ thấy mình cũng khá đấy chứ, và cảm giác tự tin cùng niềm vui thích sẽ đến với bạn trong khi học tập.

          Thứ hai là hầm đi hầm lại:

          Khi đã nắm được bài bạn đừng bao giờ bỏ rơi bài vở. Mà qua mỗi chương, mỗi phần, hãy làm đề cương tổng hợp lại toàn bộ kiến thức, khi hệ thống kiến thức như vậy bạn dễ dàng nhận thấy sự khác biệt hay mối quan hệ móc xích với nhau giữa các chúng. Điều này giúp bạn khắc sâu được những gì đã học, và có một nền tảng vững chắc cho những bài hoc sau

          VD: Khi học xong chương Đề tài, chủ đề, tư tưởng của tác phẩm Văn học  sẽ tạo tiền đề cho chươngNhân vật của tác phẩm Văn học.

                  Sự đối lập giữa  chươngChủ nghĩa cổ điển và Chủ nghĩa lãng mạn sẽ giúp bạn hiểu và khắc sâu kiến thức.

          Thứ ba là mỡ nó gián nó:

          Hiện nay mạng Internet cùng với những chiếc điện thoại thông minh đang rất phổ biến, vì vậy việc học trên mạnh cũng rất đắc dụng. Bạn hãy biến những giờ sủ dụng điện thoại vô bổ thành những giờ học Lí luận văn học bổ ích.

          VD: Khi học  đến đặc điểm Ngôn ngữ thơ giàu nhạc tính, bạn có thể  tìm trên mạng những bài hát được phổ nhạc từ những bài thơ như: Màu hoa đỏ, Phượng hồng...hay những câu chuyện đằng sau những thi phẩm, đều rất hay, rất hữu ích để học tập bộ môn Lí luận văn học.

          Bạn cũng có thể dùng điện thoại để ghi âm giờ học,và những lúc rảnh đem ra nghe, Tôi chắc rằng cũng cảm xúc không kém ta nghe nhạc.

6. Phương pháp ôn thi.

          Đưng nghĩ rằng  ôn thi phải ngày đêm vùi đầu vào sách vở, làm như thế  hản tác dụng và làm cho sức khoẻ giảm sút.

          Để ôn thi hiệu quả trước hết bạn phải ăn uống điều độ, đủ dưỡng chất, tránh ăn qua loa. Sức khẻ tốt học mới tốt được.

          Ngủ đủ giấc cũng rất quan  trọng. Trung bình hãy ngủ  7 tiếng vào ban đem và 30p vào buổi trưa. Như vậy trí não sẽ minh mẫn để học bài.

          Tài liệu ôn thi, bạn hãy tự làm, vì trong khi tự mình làm thì một hệ thông kiến thức  sẽ được lập trình trong đầu bạn, việc học sẽ dễ dàng hơn.

          Và hãy cố gắng tìm mấu chốt  trong mỗi vấn đề rồi lấy bút đỏ khoanh vào, giống như  nhãn tự của bài thơ vậy.

          VD: Khái niệm : Người đọc tiềm ẩn

Là người đọc  nằm trong tâm tưởng của nhà văn, nhưng có phần xác định hơn, bởi vì hình ảnh của người đọc tiềm ẩn đã ít nhiều chuyển hóa thành một yếu tố nằm ngay trông kết cấu củavăn bản. Thì bạn hãy khoanh chữNằm trong tâm tưởng của nhà văn . Làm như vậy bạn có khả năng tái hiện kiến thức rất nhanh trong mọi hoàn cảnh.

          Trong mùa ôn thi bạn hãy giành khoản một tiếng để thư giãn mỗi ngày, tùy vào ý thích của bạn: có thể nghe nhạc, xem phim hài...

7. Phương pháp làm bài thi

          Người xưa có câu Giục tốc bất đạt. Đừng bao vội vàng đọc đề xong là cắm cúi làm bài luôn. Hãy giành 5p gạch những ý chính ra giấy nháp để không bị xót, thiếu kiến thức. Và giành thêm khoảng 2p nữa để suy nghĩ mình nên triễn khai các ý theo hướng nào: Qui nạp hay diễn dịch, tổng phân hợp… Như vậy bạn chủ đọng với bài thi không bị lúng túng gây nên những câu văn vụng

          Đừng vội vàng nhưng cũng đừng chậm chạp, vì mỗi bài thi  Lí luận văn học đòi hỏi rất nhiều kiến thức  mà thời gian làm bài thường chỉ có 120p. Vậy cứ lơ đãng, hay chú trọng quá vào việc ghi nháp hay lựa chọn cách làm bài, bạn sẽ bị thiếu giờ ngay, như vậy thì thật đáng tiếc.

          Còn một điều nữa bạn hãy tạo cho mình một niềm tin. Điều này rất đơn giản có thể là một cuộc điên thoại cho mẹ cho người yêu... bạn hãy làm những gì làm cho bạn vui vẻ thoải mái nhất. Một niềm tin sẽ giúp bạn khá nhiều trong việc ổn định tâm lí làm bài thi.

          Như vậy theo tôi nghĩ, thì để học tốt bộ môn Lí luận văn học không hề khó, chỉ cần các bạn chăm chỉ và có ý thức trách nhiệm với việc hoc. Tôi luôn tin rằng : sự thành công  và hạnh phúc sẽ mỉm cười với những ai biết tôn trọng sự học và biết tìm ra hiệu quả cho mình.